Tag: gezondheidsclaims

Bietensap kan beweegcapaciteit bij hartfalen verbeteren

Nieuws

 Bietensap kan beweegcapaciteit bij hartfalen verbeteren

 

Het effect van bietensap

Bietensap verbetert het uithoudingsvermogen bij hartfalen. Dagelijks een glas bietensap geeft je mentaal en lichamelijk een voorsprong. De hoeveelheid nitraat zorgt voor een toename van energie in de spiercellen.

De nitraten uit bietensap verlagen ook de bloeddruk, zorgen voor een betere zuurstoftoevoer aan het hart en verbeteren de conditie van de bloedvaten.

Onderzoek bij hartfalen

Mensen met hartfalen scoren beter bij een inspanningstest na het drinken van een glas bietensap. Het maximale vermogen op zuurstof op te nemen (uithoudingsvermogen), nam met gemiddeld 8% toe. Ook hielden de deelnemers de fietstest gemiddeld 7% langer vol. Dit blijkt uit een kleine gerandomiseerde, gecontroleerde studie (RCT) onder 8 mensen met hartfalen, gepubliceerd in Journal of Cardiac Failure.

Fietstest

De deelnemers kregen voorafgaand aan de fietstest de ene keer 140 ml gewoon bietensap en de andere keer een placebo. Dit was hetzelfde bietensap, waaruit nitraat was verwijderd. Tijdens de fietstest werd het inspanningsniveau langzaam opgevoerd en werd de tijd gemeten totdat een deelnemer het niet meer kon volhouden. Ook werd het zuurstofopnamevermogen gemeten.

Kwaliteit van leven

Als de resultaten van deze eerste kleine studie worden bevestigd in grotere studies, zou bietensap volgens de onderzoekers gebruikt kunnen worden om de beweegcapaciteit, en daarmee de kwaliteit van leven, bij hartfalen te verbeteren. Nitraat wordt in het lichaam omgezet in de werkzame stof stikstofoxide. Uit ander onderzoek blijkt dat nitraat ook gunstig is voor het samentrekken van spieren.

Bronnen van nitraten

Andere goede bronnen van anorganische nitraten zijn kool, selderij, Chinese kool, waterkers, dille, sla, peterselie, rucola, spinazie en prei.

Bron: Nieuws voor diëtisten

Afspraak maken

Supplementen in webshops voldoen vaak niet aan de wet

Nieuws
 

Uit Europees onderzoek blijkt dat twee derde van de supplementen-webshops niet voldoet aan de regels. Het onderzoek werd uitgevoerd in Nederland en 25 andere lidstaten van de EU, plus Zwitserland en Noorwegen. Er werden 1100 webwinkels onderzocht en men vond 779 producten die niet voldoen aan de wettelijke eisen. Het gaat om producten die nog niet wettelijk in de EU zijn goedgekeurd en om producten met niet goedgekeurde medische claims. In 440 gevallen werd actie ondernomen door de controlerende instanties. Naar aanleiding van dit onderzoek gaat de EU meer controle uitoefenen.

4 novel foods
Het onderzoek spitste zich toe op 4 “novel foods” die niet zijn toegestaan in de EU. Ondanks dat zijn ze volop te koop in diverse webshops. Het zijn agmatine guanidine sulfaat (verkocht als product voor meer energie), acacia rigidula (verkocht als afslankpreparaat), epidemium grandiflorum (verkocht als een afrodisiacum) en hoodia gordinii (verkocht als afslankpreparaat).

Bron: Nieuws voor diëtisten

Waarschuwing op producten met sint-janskruid

Nieuws

Waarschuwing op producten met sint-janskruid

Sint-janskruid kan de werkzaamheid van bepaalde geneesmiddelen verminderen. Daarom wordt een waarschuwing op het etiket nog in 2018 wettelijk verplicht. Dat stelt minister Bruins van Medische Zorg en Sport in antwoord op kamervragen naar aanleiding van een uitzending van Radar over sint-janskruid.

Natuurlijke producten
De waarschuwing komt zowel op voedingssupplementen als kruidengeneesmiddelen met sint-janskruid. Deze worden verkocht als natuurlijk antidepressivum. Volgens Bruins is het gebruik van kruidenpreparaten de laatste jaren sterk toegenomen. Bruins: ‘Gebruikers lijken er vaak vanuit te gaan dat het gebruik van kruidenpreparaten weinig of geen risico’s met zich meebrengt omdat het gaat om natuurlijke producten. Maar ook natuurlijke producten kunnen stoffen bevatten die schadelijke effecten op de gezondheid hebben. Ook kan het gelijktijdige gebruik van kruidenpreparaten en geneesmiddelen tot een ongewenste wisselwerking leiden. Hiervan kan bij het gebruik van sint-janskruid sprake zijn.’

Medicijnen
Volgens de Nederlandse Apothekersorganisatie KNMP kan sint-janskruid de werking verminderen van:

  • vitamine K-antagonisten (antistollingsmiddelen)
  • digoxine (hartmiddel)
  • ivrabradine (middel bij angina pectoris)
  • alprazolam, midazolam (middelen tegen onrust en slapeloosheid)
  • theofylline (middel bij astma)
  • voriconazol (een antischimmelmiddel)
  • atorvastatine en simvastatine (cholesterolverlagers)
  • een aantal oncolytica, HIV-middelen en hepatitismiddelen

Bron: Nieuws voor diëtisten

Sterk bewerkte voeding gaat gepaard met hoger kankerrisico

Nieuws

Sterk bewerkte voeding gaat gepaard met hoger kankerrisico

Een toename van 10 procent in het aandeel van sterk bewerkte voedingsmiddelen in de voeding gaat gepaard met 12 procent meer kans op kanker in het algemeen en 11 procent meer kans op borstkanker. Dit blijkt uit een omvangrijk Frans bevolkingsonderzoek onder ruim 100.000 deelnemers van gemiddeld 43 jaar, die 5 jaar zijn gevolgd. Het is de eerste epidemiologische studie die een verband vindt tussen de mate van bewerking van voeding en het risico op kanker. Het onderzoek is gepubliceerd in British Medical Journal.

Stijging van consumptie
Van koek tot frisdrank en van ontbijtgranen tot kant-en-klaarmaaltijden: de afgelopen tientallen jaren is het aandeel van sterk bewerkte voedingsmiddelen in de voeding dramatisch gestegen, zo schrijven de auteurs. Het aandeel is inmiddels opgelopen tot 25 à 50 procent van de dagelijkse energie-inname in onder meer Europa en de Verenigde Staten. Opvallend genoeg lijkt het probleem in Frankrijk minder groot: recent onderzoek laat zien dat het aandeel van sterk bewerkte voedingsmiddelen daar slechts 14 procent is. En zelfs dan is er dus een verband gevonden met het risico op kanker.

Voedingskundige samenstelling
Het is niet precies duidelijk wat sterk bewerkte voedingsmiddelen ongezond zou maken. De onderzoekers noemen als mogelijke oorzaken de voedingskundige samenstelling: sterk bewerkte voedingsmiddelen bevatten gemiddeld genomen veel verzadigd vet, toegevoegd suiker en zout en weinig vezels en vitamines. Daarnaast kunnen potentieel kankerverwekkende stoffen ontstaan tijdens bewerking van voedingsmiddelen, zoals acrylamide en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s). Ook de verpakking kan schadelijke stoffen bevatten, zoals bisfenol A.

Additieven
Tenslotte zouden additieven een probleem kunnen zijn. De onderzoekers stellen dat smaakstoffen, kleurstoffen, zoetstoffen en andere additieven vaak aan sterk bewerkte voedingsmiddelen zijn toegevoegd om de smaak te imiteren van onbewerkte of minimaal bewerkte voedingsmiddelen of om een slechte kwaliteit van het product te verhullen. Hoewel ze wettelijk zijn toegestaan, komen er uit laboratorium- en dieronderzoek volgens de onderzoekers soms aanwijzingen voor kankerverwekkende eigenschappen.

Kritiek
Er is ook kritiek op deze studie en vooral hoe het in de media is opgepakt. Zo kopte het Algemeen Dagblad met “Slecht eten zorgt echt voor kanker”, alsof het gaat om een interventiestudie waarin een oorzakelijk verband wordt aangetoond in plaats van om een relatie die voor het eerst gevonden is in een epidemiologische studie. Verder is er kritiek op de gebruikte NOVA-indeling van voedingsmiddelen, die is gebaseerd op de mate van industriële bewerking. Overigens maakt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ook gebruik van deze indeling.

Extra vitamine D mogelijk zinvol bij PDS

Nieuws

 Extra vitamine D mogelijk zinvol bij PDS

Er is een relatie tussen een lage vitamine D-status en het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). Er zijn vaker tekorten en suppletie kan soms de klachten verminderen. Dit blijkt uit een review, waarvoor de onderzoekers 7 studies onder de loep namen. De resultaten zijn gepubliceerd in European Journal of Clinical Nutrition.

Tekort

Het betreft voor deze review 4 observationele studies bij patiënten met PDS en 3 Randomised Control Trials (RCT’s). De observationele studies laten zien dat de meerderheid van de patiënten een tekort aan vitamine D had. Mogelijk wordt dit veroorzaakt door een verandering in leefstijl, met name minder naar buiten gaan als er klachten zijn.

Suppletie

Uit 2 van de 4 RCT’s blijkt dat patiënten baat hebben bij suppletie, voor zowel het verminderen van de klachten als het verbeteren van de kwaliteit van leven. De onderzoekers concluderen voorzichtig dat suppletie met vitamine D mogelijk zinvol is bij patiënten met IBS, maar dat er meer en grotere RCT’s nodig zijn om dit overtuigend aan te tonen.

Bron: Nieuws voor diëtisten

Nieuw onderzoek naar fewfoods-dieet bij ADHD

Nieuws

Nieuw onderzoek naar fewfoods-dieet bij ADHD

Onderzoekers van Wageningen University & Research gaan met hersenscans (fMRI) het effect van fewfoods-dieet bij kinderen met ADHD in kaart brengen. Ook wordt onderzoek gedaan naar het effect van het fewfoods-dieet op de microbiota in de darm. Verder wordt gezocht naar biomarkers (signaalstoffen) in bloed, wangslijm, urine en ontlasting die kunnen voorspellen of ADHD bij een kind wordt getriggerd door voeding. Voor deze BRAIN-studie worden 100 rechtshandige jongens met ADHD in de leeftijd van 8-10 jaar gezocht.

Fewfoods-dieet
Gedragsproblemen kunnen sterk verminderen als kinderen met ADHD een fewfoods-dieet volgen, een dieet dat ook wel bekend is onder de naam RED-dieet. Uit eerder Nederlands onderzoek, in 2011 gepubliceerd in het gezaghebbende medisch tijdschrift The Lancet, bleek dat 60 procent van de kinderen niet meer aan de criteria voor ADHD voldeed na het volgen van het fewfoods-dieet.

ADHD-therapie op maat
Het valt echter niet mee om het dieet vol te houden. Als bekend zou zijn hoe dit dieet werkt, dan kan in de toekomst mogelijk eenvoudiger vastgesteld worden welke kinderen gebaat zijn bij het volgen van een dieet. Ook kan een dieet wellicht worden afgestemd op de individuele samenstelling en activiteit van de microbiota.

Bron: Nieuws voor diëtisten

‘We hopen dat mensen een zoute smaak niet meer lekker gaan vinden’

Nieuws

Op 6, 7 en 8 maart organiseert de Nierstichting de Restaurant Driedaagse. Toprestaurants door heel Nederland serveren dan een zoutbewust menu. Diëtist en voedingswetenschapper Iris Groenenberg, programmamedewerker preventie van de Nierstichting: ‘Hiermee laten deze restaurants zien hoe lekker pure smaken zijn en hoe smaakvol eten met minder zout is.’ De Restaurant Driedaagse is onderdeel van een grotere bewustwordingscampagne die de Nierstichting in januari is gestart.

Waarom organiseren jullie de Restaurant Driedaagse?
‘Van de Nederlanders eet 85% teveel zout en dat is slecht voor de nieren. Veel mensen denken echter dat zout nodig is om gerechten op smaak te maken en dat zoutbewust eten smakeloos is. Met de Restaurant Driedaagse willen we mensen laten ervaren hoe lekker zoutbewust eten is: het geeft een rijkere smaaksensatie. Met veel zout gaan smaken op elkaar lijken, terwijl je met kruiden veel meer kunt variëren.’

Is zout voor iedereen slecht?
’Te veel zout is slecht voor de gezondheid van iedereen. Zout verhoogt de bloeddruk. De hoge bloeddruk beschadigt de kleine bloedvaatjes in de nieren. Zo ontstaat er nierschade. Circa 10 procent van de bevolking heeft al chronische nierschade en mensen met diabetes, hart- en vaatziekten of hypertensie lopen een hoog risico. Kortom: het gaat om miljoenen Nederlanders. Het hoge zoutgebruik kan leiden tot nierschade en het probleem daarmee is, dat je het niet voelt als je nieren slechter gaan functioneren. Pas als de nierfunctie nog maar zo’n 30 procent is, kunnen er vage klachten optreden. Terwijl de gevolgen van nierschade groot zijn: het kan uiteindelijk leiden tot nierfalen, waarbij zware behandelingen als dialyse of transplantatie nodig zijn. Nierschade vermindert daarnaast de levensverwachting: iemand van 55 jaar met een matig tot ernstig verlaagde nierfunctie heeft een 7 tot 12 jaar lagere levensverwachting dan iemand van die leeftijd met een normale nierfunctie. De gevolgen van nierschade zijn dus groot. Leven met een nierziekte is geen leven, maar overleven. In de NHG-standaarden “Diabetes mellitus type 2” en “Cardiovasculair risicomanagement” staat wel dat de nierfunctie van mensen met diabetes en hypertensie jaarlijks gecontroleerd moet worden, maar helaas worden die richtlijnen in de praktijk onvoldoende opgevolgd. Soms wordt er wel gecontroleerd, maar wordt een negatieve uitslag niet aan de patiënt gecommuniceerd, zo blijkt uit onderzoek. Artsen denken dan bijvoorbeeld: “De diabetes is al zo lastig in te stellen en dan moet ik het ook nog over de nieren hebben…”. Dit jaar verschijnt een nieuwe NHG-richtlijn over chronische nierschade en hopelijk brengt die hier verandering in.’

Welke gezondheidswinst is te behalen met zout minderen?
‘Het effect van minder zout eten op de niergezondheid is onlangs voor het eerst berekend door het RIVM. Een verlaging van de huidige 9 gram zout per dag naar de maximale hoeveelheid van 6 gram per dag kan naar schatting bijna 150.000 gevallen van chronische nierschade en 250 gevallen van nierfalen helpen voorkomen over een periode van 10 jaar.’

Waaruit bestaat jullie campagne nog meer?
‘In januari zijn we de campagne “De ongezouten waarheid” gestart om mensen bewust te maken van de gevaren van te hoge zoutconsumptie. Nog veel mensen denken dat te zout eten niet op hun van toepassing is. Er is een online Zoutquiz en met de online Zoutmeter krijgen mensen inzicht in hun eigen zoutinname. Recent is onderzocht of deze Zoutmeter ook echt een goed beeld geeft van de zoutinname en dat blijkt het geval. Het resultaat komt zelfs in de buurt van een diëtistische anamnese van de zoutinname! Verder start er na de Restaurant Driedaagse een tweeweekse Zoutchallenge: van 10 tot 24 maart. De Nierstichting daagt mensen uit om te minderen met zout. Via www.zoutchallenge.nl kunnen deelnemers alle informatie vinden over de Zoutchallenge en het boekje met menu’s gratis downloaden. Deze menu’s zijn samen met het Voedingscentrum ontwikkeld en bevatten minder dan 6 gram zout per dag. Ook komen er video’s met Rudolph van Veen op de site. Zo willen we mensen inspireren om minder snel te grijpen naar pakjes en zakjes met sauzen en mixen en ervaren dat het zelf maken heel eenvoudig en smakelijk is. Uiteindelijk hopen we dat mensen de zoute smaak niet meer lekker gaan vinden en zoutbewuste gewoontes blijvend overnemen.’

Richt de campagne zich ook op diëtisten?
‘Jazeker! We verspreiden een Zoutpakket met voorlichtingsmaterialen onder professionals, onder andere met het vernieuwde zoutboek. We hebben het “Zoutboek” uit 2012 vernieuwd. Het Zoutboek laat met buisjes zien hoeveel zout er zit in enkele veel gegeten, zoute voedingsmiddelen. Alle diëtisten werkzaam in de nefrologie of cardiologie krijgen van de Nierstichting gratis een Zoutboek toegestuurd. Andere diëtisten kunnen het Zoutboek op onze website bestellen tegen kostprijs: €40,-. Hier kun je ook een gratis Zoutpakket aanvragen met  een vernieuwde Zoutfolder, een nieuw zakkaartje van de Zoutmeter en de Kruidenwijzer.’

Bron: Nieuws voor diëtisten

Energydrinks verbieden voor kinderen onder de 18?

Nieuws

Energydrinks populair bij jongeren

Als het aan de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) ligt, worden energiedranken verboden voor kinderen en jongeren onder de 18 jaar. Ook pleiten de kinderartsen voor een verplichte waarschuwingssticker op de verpakking. 
Reden voor de bezorgdheid is een factsheet die de NVK eind vorig jaar schreef.

Casussen
In de factsheet staan verschillende casussen beschreven van kinderen die klachten kregen na het dagelijks drinken van energiedranken. Voorbeelden zijn nierfalen, angstgevoelens, slaapproblemen, rusteloosheid, hartritmestoornissen en convulsies. Er zijn zelfs enkele sterfgevallen gelinkt aan de consumptie van energiedranken. Volgens de NVK komt het regelmatig voor dat tieners wel 6 blikjes of meer per dag drinken. Op de blikjes staat al wel de waarschuwing dat deze dranken niet geschikt zijn voor kinderen tot 12 jaar.

Bron: Nieuws voor Diëtisten

Nieuw voedingswaardesysteem zet stoplicht (bijna) nooit op rood

Nieuws

Stoplicht (foto: foodwatch)

Zes grote multinationals, Coca-Cola, Mars, Mondelez, Nestlé, PepsiCo en Unilever, lobbyen in Europa voor de introductie van een nieuw stoplichtsysteem voor de voedingswaarde op hun producten. Maar foodwatch waarschuwt dat dit systeem de zaken wel erg rooskleurig voorstelt. Dat komt omdat de fabrikanten bij de normering uitgaan van kleine portiegroottes en niet van de voedingswaarde per 100 gram.

Nutella
Producten als Nutella, Lion en chips verliezen daardoor alle rode markeringen en vallen met hun voedingswaarde in de groene of oranje categorieën. Snoepjes van 5 tot 10 gram krijgen zelfs nog geen rood licht voor suiker als ze voor 100 procent uit suiker bestaan. Hier kun je de bijbehorende rekentool vinden.

Stoplicht
Consumentenorganisaties willen al jaren een duidelijk stoplichtsysteem op verpakkingen. Maar volgens foodwatch houden voedselproducenten de introductie van zo’n systeem in Europa tegen. Door lobby van de voedingsindustrie kwam er geen duidelijk stoplichtsysteem, maar een veel complexer systeem van de referentie-inname. Bovendien is het vermelden van de referentie-inname niet verplicht.

Bron: Nieuws voor Diëtisten

Meer vet in lever en buik bij langdurig zitten

Nieuws

Meer vet in lever en buik bij langdurig zitten

Hoe langer iemand zit op een dag, hoe meer vet er in de lever en in de buikholte is opgeslagen. Dit blijkt uit een onderzoek onder 124 Engelsen van gemiddeld 64 jaar met een verhoogd risico op diabetes type 2. Het verband tussen inactiviteit en orgaanvet was het sterkste bij deelnemers die de beweegrichtlijn van 150 minuten matig intensief bewegen per week niet haalden.

Beweegmeter en MRI
Beweging van de deelnemers werd gedurende 7 dagen gemeten met een beweegmeter. Met MRI werd de hoeveelheid vet in de lever gemeten en ook de hoeveelheid abdominaal vet, visceraal vet en subcutaan vet. Hoe meer deelnemers dagelijks zitten, hoe meer vet werd gemeten. Zo blijkt dagelijks elk uur extra zitten gepaard te gaan met 1,86 procent meer levervet. Het onderzoek is gepubliceerd in Obesity.

Bron: Nieuws voor Diëtisten