Tagarchief: voedingsmiddelen

‘We hopen dat mensen een zoute smaak niet meer lekker gaan vinden’


Op 6, 7 en 8 maart organiseert de Nierstichting de Restaurant Driedaagse. Toprestaurants door heel Nederland serveren dan een zoutbewust menu. Diëtist en voedingswetenschapper Iris Groenenberg, programmamedewerker preventie van de Nierstichting: ‘Hiermee laten deze restaurants zien hoe lekker pure smaken zijn en hoe smaakvol eten met minder zout is.’ De Restaurant Driedaagse is onderdeel van een grotere bewustwordingscampagne die de Nierstichting in januari is gestart.

Waarom organiseren jullie de Restaurant Driedaagse?
‘Van de Nederlanders eet 85% teveel zout en dat is slecht voor de nieren. Veel mensen denken echter dat zout nodig is om gerechten op smaak te maken en dat zoutbewust eten smakeloos is. Met de Restaurant Driedaagse willen we mensen laten ervaren hoe lekker zoutbewust eten is: het geeft een rijkere smaaksensatie. Met veel zout gaan smaken op elkaar lijken, terwijl je met kruiden veel meer kunt variëren.’

Is zout voor iedereen slecht?
’Te veel zout is slecht voor de gezondheid van iedereen. Zout verhoogt de bloeddruk. De hoge bloeddruk beschadigt de kleine bloedvaatjes in de nieren. Zo ontstaat er nierschade. Circa 10 procent van de bevolking heeft al chronische nierschade en mensen met diabetes, hart- en vaatziekten of hypertensie lopen een hoog risico. Kortom: het gaat om miljoenen Nederlanders. Het hoge zoutgebruik kan leiden tot nierschade en het probleem daarmee is, dat je het niet voelt als je nieren slechter gaan functioneren. Pas als de nierfunctie nog maar zo’n 30 procent is, kunnen er vage klachten optreden. Terwijl de gevolgen van nierschade groot zijn: het kan uiteindelijk leiden tot nierfalen, waarbij zware behandelingen als dialyse of transplantatie nodig zijn. Nierschade vermindert daarnaast de levensverwachting: iemand van 55 jaar met een matig tot ernstig verlaagde nierfunctie heeft een 7 tot 12 jaar lagere levensverwachting dan iemand van die leeftijd met een normale nierfunctie. De gevolgen van nierschade zijn dus groot. Leven met een nierziekte is geen leven, maar overleven. In de NHG-standaarden “Diabetes mellitus type 2” en “Cardiovasculair risicomanagement” staat wel dat de nierfunctie van mensen met diabetes en hypertensie jaarlijks gecontroleerd moet worden, maar helaas worden die richtlijnen in de praktijk onvoldoende opgevolgd. Soms wordt er wel gecontroleerd, maar wordt een negatieve uitslag niet aan de patiënt gecommuniceerd, zo blijkt uit onderzoek. Artsen denken dan bijvoorbeeld: “De diabetes is al zo lastig in te stellen en dan moet ik het ook nog over de nieren hebben…”. Dit jaar verschijnt een nieuwe NHG-richtlijn over chronische nierschade en hopelijk brengt die hier verandering in.’

Welke gezondheidswinst is te behalen met zout minderen?
‘Het effect van minder zout eten op de niergezondheid is onlangs voor het eerst berekend door het RIVM. Een verlaging van de huidige 9 gram zout per dag naar de maximale hoeveelheid van 6 gram per dag kan naar schatting bijna 150.000 gevallen van chronische nierschade en 250 gevallen van nierfalen helpen voorkomen over een periode van 10 jaar.’

Waaruit bestaat jullie campagne nog meer?
‘In januari zijn we de campagne “De ongezouten waarheid” gestart om mensen bewust te maken van de gevaren van te hoge zoutconsumptie. Nog veel mensen denken dat te zout eten niet op hun van toepassing is. Er is een online Zoutquiz en met de online Zoutmeter krijgen mensen inzicht in hun eigen zoutinname. Recent is onderzocht of deze Zoutmeter ook echt een goed beeld geeft van de zoutinname en dat blijkt het geval. Het resultaat komt zelfs in de buurt van een diëtistische anamnese van de zoutinname! Verder start er na de Restaurant Driedaagse een tweeweekse Zoutchallenge: van 10 tot 24 maart. De Nierstichting daagt mensen uit om te minderen met zout. Via www.zoutchallenge.nl kunnen deelnemers alle informatie vinden over de Zoutchallenge en het boekje met menu’s gratis downloaden. Deze menu’s zijn samen met het Voedingscentrum ontwikkeld en bevatten minder dan 6 gram zout per dag. Ook komen er video’s met Rudolph van Veen op de site. Zo willen we mensen inspireren om minder snel te grijpen naar pakjes en zakjes met sauzen en mixen en ervaren dat het zelf maken heel eenvoudig en smakelijk is. Uiteindelijk hopen we dat mensen de zoute smaak niet meer lekker gaan vinden en zoutbewuste gewoontes blijvend overnemen.’

Richt de campagne zich ook op diëtisten?
‘Jazeker! We verspreiden een Zoutpakket met voorlichtingsmaterialen onder professionals, onder andere met het vernieuwde zoutboek. We hebben het “Zoutboek” uit 2012 vernieuwd. Het Zoutboek laat met buisjes zien hoeveel zout er zit in enkele veel gegeten, zoute voedingsmiddelen. Alle diëtisten werkzaam in de nefrologie of cardiologie krijgen van de Nierstichting gratis een Zoutboek toegestuurd. Andere diëtisten kunnen het Zoutboek op onze website bestellen tegen kostprijs: €40,-. Hier kun je ook een gratis Zoutpakket aanvragen met  een vernieuwde Zoutfolder, een nieuw zakkaartje van de Zoutmeter en de Kruidenwijzer.’

Bron: Nieuws voor diëtisten

Nieuwe website van RIVM met portiegroottes


Nieuwe website van RIVM met portiegroottes

Portie-online is een nieuwe website met informatie over gangbare maten en gewichten van een groot aantal in Nederland verkrijgbare voedingsmiddelen. Nog niet alle voedingsmiddelen staan erin: Portie-online wordt aangevuld zodra meer informatie beschikbaar is. De gegevens zijn verzameld door Wageningen University & Research, het Voedingscentrum en RIVM.

Voedingsmiddelengroepen
Op Portie-online kun je onder meer zoeken op voedingsmiddelengroep, productnaam en NEVO-code. In de huidige versie (1.1) zijn 13 van de 23 voedingsmiddelengroepen uit de NEVO opgenomen. Voorbeelden van groepen die al gevuld zijn: groenten, fruit, brood, melk(producten), vlees(waren), noten en peulvruchten. Voedingsmiddelengroepen die nog ontbreken zijn onder meer graanproducten, vis, vetten, oliën en hartige sauzen en gebak en koek.

Een paar voorbeelden
Bij sommige voedingsmiddelen staan meerdere maten weergegeven. Zo weegt een kleine appel 85 gram, een middelgrote appel 150 gram en een grote appel 180 gram. In Portie-online staan ook de gewichten van een appel zonder klokhuis (respectievelijk 76, 135 en 162 gram). Bij eieren is er niet alleen een gewicht weergegeven voor small, medium en large (respectievelijk 40, 50 en 60 gram) maar bijvoorbeeld ook voor de hoeveelheid ei op een plakje bladerdeeg (3 gram).

Huishoudelijke maten
Naast gegevens per voedingsmiddel is er ook een aparte lijst beschikbaar met standaard huishoudelijke maten. Denk aan de inhoud van een kopje, glas, schaaltje of lepel. Zo kan er in een eetlepel 12 ml en in een dessertschaaltje 150 ml.

Bron: Nieuws voor Diëtisten

Mediterraan dieet met olijfolie laat HDL-cholesterol beter werken

Mediterraan dieet met olijfolie laat HDL-cholesterol beter werken

Door: Angela

Mediterraan dieet met olijfolie laat HDL-cholesterol beter werken

Bij HDL-cholesterol is niet alleen de hoeveelheid belangrijk, maar ook het functioneren: hoe goed het bijvoorbeeld cholesterol afvoert uit de bloedvaten. Deze werking van HDL-cholesterol verbetert door een mediterraan dieet dat rijk is aan olijfolie. Dat blijkt uit een gerandomiseerde, gecontroleerde studie (RCT) onder bijna 300 mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Circulation.

PREDIMED-studie

Het gunstige effect is gevonden in de Spaanse PREDIMED-studie (PREvención con DIeta MEDiterránea). De deelnemers volgden gedurende 1 jaar een van de 3 diëten:

  • Een traditioneel mediterraan dieet, verrijkt met 4 eetlepels extra vierge olijfolie
  • Een traditioneel mediterraan dieet, verrijkt met een handje noten
  • Een gezond controledieet met weinig rood vlees, bewerkte voedingsmiddelen, volvette zuivel en zoetigheid


Kleine verschillen

Het controledieet ging gepaard met verlaagde gehaltes aan totaal- en LDL-cholesterol. Geen van de 3 diëten verhoogde significant het HDL-cholesterolgehalte. Beide mediterrane diëten, maar vooral degene met extra olijfolie verbeterden wel de functies van HDL. Denk aan het verwijderen van overmatig cholesterol uit de bloedvaten, het openhouden van bloedvaten en de werking als antioxidant. Volgens de onderzoekers zijn de gevonden verschillen tussen de 3 diëten wel relatief klein, omdat beide mediterrane diëten erg op elkaar lijken en omdat het controledieet ook gezond is.

Mediterrane dieet

Het mediterrane dieet bevat fruit, groente, olijfolie, brood en andere graanproducten, aardappelen, peulvruchten, noten, zaden en met mate alcohol. Wat dierlijke producten betreft bevat het meer vis, kip en zuivel dan rood vlees.

Bron: Nieuws voor diëtisten